Wil je écht weten hoe je mensen ervoor staan? Dan moet je het werkwelzijn meten. Je kijkt naar drie dingen tegelijk: hun werkbeleving, hun persoonlijke omstandigheden en hoe ze functioneren.
Een positief werkklimaat is essentieel
Een positief werkklimaat is essentieel, zowel voor individuele medewerkers als voor de organisatie als geheel. Medewerkers die zich goed voelen op het werk zijn vaak meer betrokken, gemotiveerd en productief. Ze ervaren minder stress en hebben een hogere tevredenheid, wat weer kan leiden tot een hogere retentie en betere prestaties. Daarnaast draagt een gezond werkklimaat bij aan een positieve bedrijfscultuur en een sterke employer branding. Werkgevers zijn dan ook steeds meer bereid om te investeren in het welzijn van hun medewerkers, maar hoe doe je dat op een goede en effectieve manier?
Wat zijn de 3 elementen van werkwelzijn?
Werkwelzijn is niet één ding dat je met één vraag vangt. Het bestaat uit drie elementen die elkaar continu beïnvloeden.
-
Werkbeleving
Werkbeleving is hoe iemand zijn werk dag in dag uit ervaart: krijgt hij energie van zijn taken, voelt ze zich gesteund door haar leidinggevende, is er ruimte voor autonomie? Is er sprake van een verstoorde werk-privébalans, grote emotionele belasting of ongewenst gedrag op de werkvloer?
Dit is het domein van energiebronnen en stressfactoren, de dingen die je oplevert of juist kosten. Zit hier een disbalans, dan zie je dat terug in verzuim en verloop nog voordat iemand het zelf benoemt. -
Persoonlijke omstandigheden
Iemands privésituatie stopt niet bij de voordeur van het kantoor. Een scheiding, financiële zorgen of een ziek kind trekken net zo hard aan iemands energie als een zware werkweek. Je kunt dit niet altijd wegnemen, maar je kunt er wel oog voor hebben en dat begint met weten dat het speelt. Belangrijk bij al deze elementen is de manier waarop iemand ermee omgaat. Heeft de medewerker het vermogen om zich aan te passen aan veranderende omstandigheden? De persoonlijkheid van het individu bepaalt mede hoe iemand reageert op werkstress en hoe ontvankelijk diegene is voor werkgeluk.
-
Functioneren
Doet iemandnog wat bij zijn functie past, en klopt zijn zelfbeeld met hoe anderen hem zien? Feedback op functioneren is niet alleen een beoordelingsmoment, het is een welzijnsfactor. Ook feedback bij minder goed functioneren is goed voor het welzijn. Het stelt medewerkers in staat te begrijpen hoe ze presteren en wat ze kunnen verbeteren, waardoor stress en angst verminderen.
Waarom is één meting nooit genoeg?
Neem alleen een jaarlijks medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO). Dan zie je de werkbeleving, maar een collega die worstelt door privéomstandigheden blijft volledig buiten beeld, tot het te laat is.
Neem alleen een preventief medisch onderzoek (PMO): dan vang je vitaliteit en gezondheidsrisico’s, maar niets over of iemand zich gesteund voelt door zijn team. Losse tools zien elk één stuk van de puzzel en denken dat het het hele plaatje is.
De bergbeklimmer: waarom balans zwaarder weegt dan één cijfer
Om de samenhang van de drie elementen en de impact hiervan op het welzijn van de werknemer te visualiseren, gebruiken we een metafoor van een bergbeklimmer die met een touw en rugzak een steile berg beklimt.
Het touw staat voor de dingen die energie geven; werkgeluk, een leuk weekend, een compliment op het werk. De rugzak staat voor de dingen die energie kosten. Denk hierbij aan het gevoel hebben genegeerd te worden, of te veel werk te doen hebben. Maar het kunnen ook persoonlijke zorgen zijn, zoals de zorg voor kleine kinderen of financiële problemen. Hoe meer gewicht de bergbeklimmer meedraagt, hoe zwaarder het wordt. Wanneer het touw de bergbeklimmer omhoogtrekt en de rugzak niet te zwaar is, gaat de beklimmer gemakkelijk omhoog.
Het beklimmen kan na verloop van tijd steeds makkelijker gaan, doordat iemand zich vitaler is gaan voelen (meer werkgeluk of minder stress) of het klimmen kan juist zwaarder worden door het slapper worden van het touw en/of een zwaardere rugzak.
Vaak zien we een combinatie van beide, want hoe slapper het touw, des te zwaarder de rugzak aanvoelt. En dan kan de grip verzwakken, wat kan leiden tot het verliezen van balans waardoor men naar beneden valt. Vergelijkbaar met een bergbeklimmer die van een berg valt, kan een medewerker in een burn-out belanden.
3 tips om werkwelzijn te bevorderen
Tip 1: Erken dat het drie elementen zijn
Bewustwording dat werkwelzijn bestaat uit drie verschillende elementen: werkbeleving, persoonlijke omstandigheden en het functioneren.
Tip 2: Onderzoek alle drie, niet alleen de makkelijkste
Zorg voor inzicht in het welzijn van medewerkers door onderzoek te doen naar de drie elementen, zodat op organisatie, team en individueel niveau inzicht is in de behoefte van medewerkers. Dat kan met een medewerkerstevredenheidsonderzoek, een PMO onderzoek en met feedback.
Tip 3: Maak er een doorlopend gesprek van, geen jaarlijks moment
Creëer een open cultuur en introduceer een continue dialoog met zowel het team als met individuele medewerkers over de werkwelzijn behoeftes. Zo kunnen teams in gesprek gaan over hun werkgeluk en werkstress en elkaar feedback geven op de samenwerking.
Leidinggevenden spelen hierin een cruciale rol door een veilige sfeer te creëren waarin ruimte is voor persoonlijke omstandigheden van medewerkers en opbouwende feedback te geven op het functioneren.
Hoe meet je alle drie de elementen in de praktijk?
Bij Everybody Frank combineren we alle drie in één app: een doorlopend medewerkerstevredenheidsonderzoek voor werkbeleving, een preventief medisch onderzoek voor persoonlijke omstandigheden en vitaliteit, en 360 graden feedback voor functioneren — via de confetti-methode: korte, willekeurige vragen verspreid over de week in plaats van één lange lijst per jaar.
Voor de medewerker zelf werkt de app een beetje als een worklife coach die nooit een volle agenda heeft. Op basis van zijn antwoorden ziet iemand direct in het Persoonlijk Dashboard waar zijn energie vandaan komt en waar die weglekt, geen wachttijd, geen los gesprek dat je eerst moet inplannen. Voor HR ontstaat hetzelfde beeld op organisatieniveau, in een real-time dashboard dat de basis vormt voor het gesprek in teams.
Wil je weten hoe dat er in de praktijk uitziet voor jouw organisatie? Plan een kennismaking en we laten het je zien.
Veelgestelde vragen over werkwelzijn meten
Wat is werkwelzijn?
Werkwelzijn is de combinatie van werkbeleving, persoonlijke omstandigheden en functioneren. Alle drie beïnvloeden hoe energiek en gemotiveerd iemand naar zijn werk gaat.
Waarom is één jaarlijks medewerkerstevredenheidsonderzoek niet genoeg?
Een jaarlijkse meting laat maar één van de drie elementen zien en is bovendien verouderd tegen de tijd dat je de resultaten leest.
Hoe combineer je MTO, PMO en 360-feedback in de praktijk?
Door ze niet als losse jaarlijkse trajecten te zien, maar als drie doorlopende datastromen die je in één dashboard samenbrengt. Zo zie je verbanden die je met losse tools mist.
Hoe vaak moet je werkwelzijn meten?
Bij voorkeur continu, met korte vragen verspreid over de week in plaats van één lange enquête per jaar.
Kost het meer tijd om drie elementen te meten in plaats van één?
Nee, juist minder, mits je het combineert in één doorlopend systeem. Korte, gespreide vragen kosten medewerkers een paar seconden per week.
