Werkgeluk en motivatie zijn belangrijke factoren voor duurzame inzetbaarheid en betrokken medewerkers. Maar wat zorgt er eigenlijk voor dat mensen gemotiveerd blijven in hun werk? De Self-Determination Theory (SDT) van psychologen Edward Deci en Richard Ryan biedt hier een belangrijk inzicht in.
Bij Everybody Frank draait alles om de medewerker en dus ook om zijn of haar intrinsieke motivatie. Vanuit die gedachte gebruiken we de Self-Determination Theory als een belangrijk uitgangspunt om werkbeleving te begrijpen.
Wat is de Self-Determination Theory (SDT)?
De Self-Determination Theory (SDT) is een invloedrijke motivatietheorie die verklaart wat mensen motiveert in hun werk en dagelijks leven. De theorie stelt dat mensen van nature gemotiveerd zijn om te groeien, te leren en zich te ontwikkelen mits hun psychologische basisbehoeften worden vervuld.
Volgens SDT wordt duurzame motivatie vooral gedreven door intrinsieke motivatie: de motivatie die ontstaat wanneer mensen iets doen omdat ze het interessant, betekenisvol of waardevol vinden.
In werkomgevingen betekent dit dat medewerkers beter functioneren, meer betrokken zijn en meer energie ervaren wanneer hun werk aansluit bij deze basisbehoeften.
De Self-Determination Theory (SDT) van Deci en Ryan stelt dat mensen intrinsiek gemotiveerd raken wanneer ze voldoen aan drie psychologische basisbehoeften:
- Autonomie – De vrijheid om zelf keuzes te maken in het werk
- Competentie – Het gevoel hebben dat men bekwaam is in het uitvoeren van taken
- Verbondenheid – Sociale interactie en ondersteuning van collega’s en leidinggevenden
Waarom is intrinsieke motivatie zo belangrijk op het werk?
SDT maakt een duidelijk onderscheid tussen intrinsieke motivatie en extrinsieke motivatie.
- Extrinsieke motivatie komt voort uit externe prikkels, zoals salaris, bonussen of beoordelingen.
- Intrinsieke motivatie ontstaat wanneer mensen iets doen omdat ze het interessant of betekenisvol vinden.
Hoewel externe prikkels zeker een rol spelen, laat onderzoek zien dat intrinsieke motivatie vaak leidt tot:
- meer betrokkenheid
- hogere creativiteit
- betere prestaties
- meer werkgeluk
- minder uitval
Organisaties die werk zo inrichten dat autonomie, competentie en verbondenheid worden versterkt, creëren daardoor een omgeving waarin intrinsieke motivatie kan groeien.
Binnen de Self-Determination Theory van Ryan en Deci wordt benadrukt dat werkgeluk ontstaat wanneer aan de basisbehoeften van mensen wordt voldaan. In recentere toepassingen van de theorie wordt daarnaast benadrukt dat betekenisvol werk een belangrijke uitkomst is van zogenoemd decent work en de vervulling van deze basisbehoeften.
Hoe gebruikt Everybody Frank de Self-determination Theory?
Bij Everybody Frank sluiten we hierop aan: wij zien werkgeluk als het motivationele proces van de werkbeleving dat voortkomt uit energiebronnen in het werk. Werkgeluk ontstaat wanneer werk aansluit bij de motivatie van medewerkers en voorziet in behoeften zoals goede relaties met anderen, leuk werk binnen een florerende organisatie, het verschil kunnen maken en persoonlijk kunnen groeien. Op basis van een jaar onderzoek onder meer dan 600 medewerkers identificeerde Everybody Frank twaalf belangrijke energiebronnen van werkgeluk.
Voor organisaties is het vaak lastig om goed te begrijpen wat medewerkers motiveert en waar hun behoeften liggen. Door werkbeleving structureel te meten kunnen organisaties beter zien waar kansen liggen om motivatie en welzijn te versterken.
Bij traditionele werkbelevingsonderzoeken staat vaak de werkgever centraal. Dit leidt tot resultaten die gebruikt worden voor organisatiebrede beleidsvorming, maar waar de individuele medewerker weinig directe voordelen uit haalt. Everybody Frank draait dit om: de medewerker staat centraal en krijgt direct toegang tot zijn/haar eigen werkbelevingsdata. Dit stelt medewerkers in staat om zelf regie te nemen over hun werkgeluk.
Door het inzichtelijk maken van de eigen scores en het anoniem vergelijken met anderen binnen de organisatie, wordt de autonomie versterkt. Ze kunnen zelf keuzes maken om hun werkervaring te verbeteren, zonder afhankelijk te zijn van een top-down aanpak vanuit het management.
Conclusie: motivatie begint bij psychologische basisbehoeften
De Self-Determination Theory van Deci en Ryan laat zien dat duurzame motivatie ontstaat wanneer vier basisbehoeften worden vervuld: autonomie, competentie, verbondenheid en betekenisvol werk. Wanneer organisaties werk zo inrichten dat deze behoeften worden ondersteund, kunnen medewerkers meer motivatie, energie en werkgeluk ervaren.
Voor organisaties ligt hier een belangrijke kans. Door beter inzicht te krijgen in wat medewerkers motiveert, kunnen zij gerichter werken aan een werkomgeving waarin mensen zich ontwikkelen, betrokken blijven en duurzaam inzetbaar zijn.
Probeer het zelf met Everybody Frank
Met de Frank-app helpt Everybody Frank organisaties om deze inzichten concreet te maken. Door werkbeleving en motivatiefactoren inzichtelijk te maken krijgen medewerkers en organisaties handvatten om samen te bouwen aan een gezondere en meer gemotiveerde werkomgeving.
Benieuwd hoe motivatie en werkbeleving er binnen jouw organisatie uitzien? Vraag een demo aan en ontdek hoe Everybody Frank helpt om werkgeluk inzichtelijk en bespreekbaar te maken.
Eerst nog meer weten over onze wetenschappelijke fundamenten? Download onze whitepaper.
